Trang nhất » Tin Tức » Nghệ thuật cải lương

Ca kịch hài hước ‘Bùi Kiệm Thọ Tai Ương’

Ca kịch hài hước ‘Bùi Kiệm Thọ Tai Ương’

Khoảng giữa thập niên 1960, trên đài phát thanh Sài Gòn, chương trình cổ nhạc lúc 11 giờ trưa cho phát thanh vở kịch ngắn hài hước có tên “Bùi Kiệm Thọ Tai Ương” đã gây bất ngờ cho giới yêu thích cổ nhạc, cũng như thính giả khắp nơi.

Tâm hồn người đàn bà xưa dưới lớp mỹ nhân sân khấu

Tâm hồn người đàn bà xưa dưới lớp mỹ nhân sân khấu

Trong hai thập niên 60, 70, những nữ nghệ sĩ được khán giả ái mộ và ký giả kịch trường tặng danh hiệu “Mỹ nhân sân khấu” không có nhiều. Nữ nghệ sĩ Kim Lan (con của nghệ sĩ Bảy Nhiêu đoàn Việt Kịch Năm Châu) được báo chí kịch trường gọi là Danielle Darrieux Việt Nam. Ông Trần Tấn Quốc báo Tiếng Dội Kịch Trường trưng cầu ý kiến độc giả và khán giả cải lương tặng danh hiệu “Khôi nguyên sân khấu miền Nam” cho nữ nghệ sĩ Kim Lan. Ký giả Nguyễn Ang Ca tặng danh hiệu”Giai nhân sân khấu” cho nữ nghệ sĩ Tư Thanh Tùng. Nữ nghệ sĩ Thẩm Thúy Hằng được tặng mỹ hiệu “Người đẹp Bình Dương”, nữ nghệ sĩ Thanh Nga: “Nữ Hoàng Sân Khấu”, nữ nghệ sĩ Mộng Tuyền: “Người đẹp Tây Đô”, Nữ nghệ sĩ Tô Kim Hồng đoạt giải Kim Khánh của Nhật báo Trắng Đen của ông Việt Định Phương với danh hiệu “Người đẹp Cải Lương” “Mỹ nhân sân khấu” trong năm 1971 – 1972.

Tiếng Việt lang thang trên dòng sân khấu cải lương

Tiếng Việt lang thang trên dòng sân khấu cải lương

Tôi không phải là một nhà nghiên cứu văn học sử, cũng không là một người trong giới sư phạm chuyên dạy văn phạm hoặc dạy cách viết thơ, văn, từ ngữ… mà chỉ là một soạn giả viết tuồng sân khấu cải lương nên những gì tôi ghi lại liên quan tới “sự thay hình đổi dạng của Tiếng Việt trên dòng sân khấu cải lương trong vòng 100 năm qua”, chỉ là một chút tư liệu đóng góp thêm để quý vị học giả và chuyên viên biên khảo có tài liệu tham khảo để sử dụng trong khi viết về văn học sử Việt Nam trong thế kỷ qua.

Bầu trời đầy chuông vàng vọng cổ: Sân khấu thành phố vắng tiếng hát cải lương!

Bầu trời đầy chuông vàng vọng cổ: Sân khấu thành phố vắng tiếng hát cải lương!

Tết Đinh Dậu 2017, theo dõi sân khấu cải lương ở Việt Nam, tôi thấy không có quảng cáo hát Tết nhiều như trước năm 1975. Các rạp hát ở THHCM, Nhà hát Thành Phố, Nhà hát Hòa Bình, Trung Tâm Ca Nhạc Lan Anh, Nhà hát Bến Thành, Rạp hát Thủ Đô Chợ Lớn, đều không có chương trình biểu diễn nghệ thuật. Lịch biểu diễn của các nhà hát này gần như trống trơn.

Nghệ sĩ Xuân Phát từ làm hề đến soạn tuồng cải lương

Nghệ sĩ Xuân Phát từ làm hề đến soạn tuồng cải lương

Khoảng giữa thập niên 1960 trong làng cải lương xuất hiện anh hề Xuân Phát đã gây sự chú ý đặc biệt của khán giả, với nét độc đáo khác lạ với bao nhiêu hề từ trước đến giờ, do bởi anh có giọng nói phát âm y chang người Hoa nói tiếng Việt. Nếu như không được sự giới thiệu trước thì có lẽ người coi hát tưởng đâu rằng một anh người Hoa Chợ Lớn nào đó đi lạc trên sân khấu cải lương vậy.

Sân khấu cải lương Sài Gòn ra đời như thế nào?

Sân khấu cải lương Sài Gòn ra đời như thế nào?

Nghệ thuật sân khấu cải lương “sinh sau đẻ muộn” so với các loại hình nghệ thuật cổ truyền đã có từ lâu đời ở Việt Nam. Từ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỉ XX, nghệ thuật hát bội vẫn là bộ môn được đông đảo quần chúng Nam bộ nói chung và Sài Gòn nói riêng đón nhận.

'Mỗi Ðộ Xuân Về,’ bài vọng cổ nói về Tết của người lính

'Mỗi Ðộ Xuân Về,’ bài vọng cổ nói về Tết của người lính

Tâm trạng của người lính chiến mỗi khi Tết đến mà không được về nhà cận kề bên người bạn lòng năm cũ, được soạn giả Viễn Châu diễn tả bằng sáu câu vọng cổ “Mỗi Ðộ Xuân Về.” Và khi một giai nhân tài tử nào đó cất lên tiếng hát đã không khỏi gây niềm cảm xúc, ngậm ngùi cho người nghe, ai không động lòng!

Hãng dĩa hát Continental phải chạy theo tân cổ giao duyên để sống còn

Hãng dĩa hát Continental phải chạy theo tân cổ giao duyên để sống còn

Hãng dĩa hát Continental từ lúc thành lập, suốt mấy năm chuyên môn sản xuất dĩa hát tân nhạc, những ai mang bài vọng cổ đến nhờ sản xuất với hình thức hợp tác, hoặc trả tiền cũng đều bị từ chối ngay. Nghe nói hãng dĩa này là của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, hoặc là ông có phần hùn trong đó nên rất có quyền trong việc điều hành.

Ðịa danh ‘Cầu Bến Lức’ được đưa vào bài ca vọng cổ

Ðịa danh ‘Cầu Bến Lức’ được đưa vào bài ca vọng cổ

Năm 1963 bài vọng cổ “Sầu Vương Ý Nhạc” của Viễn Châu ra đời không những đã gieo niềm cảm xúc cho giới cổ nhạc đờn ca tài tử, mà còn lan rộng ngoài xã hội nhân gian, nhất là những người mua bán ngược xuôi miền Tây và hành khách đi xe đò có dịp ngang qua cầu Bến Lức.

Viễn Châu và bài vọng cổ ‘Chiếc Áo Thiên Thanh’

Viễn Châu và bài vọng cổ ‘Chiếc Áo Thiên Thanh’

Năm 1959, Bộ Thông Tin cấp giấy phép cho hãng dĩa Việt Hải thu thanh phát hành bài vọng cổ “Chiếc Áo Thiên Thanh” của soạn giả Viễn Châu. Song song đó cuốn bài ca cũng được in ấn phổ biến cùng khắp, nên thời bấy giờ dân đờn ca tài tử có thêm một bài ca mới, đưa vào sinh hoạt mà ai nghe qua cũng ngậm ngùi, thương cảm.

Bài vọng cổ ‘Người Về Trong Mưa’ của Thu An

Bài vọng cổ ‘Người Về Trong Mưa’ của Thu An

Năm Mậu Thân 1968, bài vọng cổ “Người Về Trong Mưa” của soạn giả Thu An được vô dĩa hát và in ấn phát hành cuốn bài ca.

Bài vọng cổ ‘Phận Làm Dâu’ của soạn giả Quy Sắc

Bài vọng cổ ‘Phận Làm Dâu’ của soạn giả Quy Sắc

Năm 1962 hãng dĩa hát Hồng Hoa được Bộ Thông Tin cấp giấy phép cho phát hành dĩa vọng cổ và cuốn bài ca “Phận Làm Dâu” của soạn giả Quy Sắc, do đào thương Út Bạch Lan ca thu thanh.

Đờn ca tài tử miệt vườn - Bài cuối: Vui buồn nghề hát xướng

Đờn ca tài tử miệt vườn - Bài cuối: Vui buồn nghề hát xướng

Câu lạc bộ đờn ca tài tử xã Đông Thạnh (thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long) được thành lập từ năm 1994 và duy trì hoạt động tới nay. Trải qua nhiều biến cố, nhưng 20 thành viên trong câu lạc bộ vẫn gắn bó mật thiết và sống hết mình với niềm đam mê nghệ thuật cải lương, ca cổ.

Đờn ca tài tử miệt vườn: Bỏ đờn một ngày là bệnh

Đờn ca tài tử miệt vườn: Bỏ đờn một ngày là bệnh

Đờn ca tài tử và nghệ thuật cải lương từ lâu đã trở thành máu thịt của người dân miệt vườn Tây Nam bộ. Những câu vọng cổ dài ngút hơi và những làn điệu lúc sầu bi ai oán, lúc rộn ràng vui tươi… như mạch ngầm không thể thiếu chảy trong đời sống và trở thành thú vui giải trí thanh tao của người lao động bình dân sau mỗi ngày lao động vất vả.

Cứu cải lương bằng phiên bản mới?

Cứu cải lương bằng phiên bản mới?

Nỗ lực làm mới các vở diễn cải lương vang bóng một thời của nghệ sĩ trẻ là đáng ghi nhận nhưng cách tân như thế nào để cải lương không bị mất bản sắc vẫn là vấn đề nan giải

Hiện tượng đờn ca tài tử hát bài ca trong tuồng cải lương

Hiện tượng đờn ca tài tử hát bài ca trong tuồng cải lương

Từ sau năm 1975, trong các buổi sinh hoạt đờn ca tài tử, người mộ điệu thường nghe các giai nhân tài tử hát bài ca trong các tuồng cải lương, mà nhiều hơn hết là tuồng thuộc loại hương xa của đoàn Kim Chung.

Tân cổ giao duyên ra đời, vọng cổ sáu câu ngưng sáng tác

Tân cổ giao duyên ra đời, vọng cổ sáu câu ngưng sáng tác

Suốt thập niên 1950 cứ vài tháng người ta lại thấy xuất hiện một bài ca vọng cổ sáu câu, và trong các buổi sinh hoạt đờn ca tài tử là có người hát lên bài ca mới.

SỰ CHỌN LỌC CA TỪ TRONG CÂU VỌNG CỔ

SỰ CHỌN LỌC CA TỪ TRONG CÂU VỌNG CỔ

Đã từ bao giờ dòng sông chở nặng phù sa? Tự đời nào rồi con nước ôm trọn từng cánh đồng xanh mát? Và từ khi nào câu vọng cổ vang lên khắp từ làng quê ngõ xóm – khắp xứ Nam kỳ lục tỉnh xưa xuôi đời theo những ghe hát dọc ngang trăm miền, tứ xứ hồ hải, rồi đường hoàng hiện hữu giữa ngày nay từ nông thôn cho đến thành thị vang rộng khắp Bắc Trung Nam?

NS ƯT ÚT BẠCH LAN  CÓ NHIỀU MỸ DANH

NS ƯT ÚT BẠCH LAN CÓ NHIỀU MỸ DANH

Trước năm 1975, NSƯT Út Bạch Lan là một trong những nghệ sỹ Cải lương tài danh đã được báo chí và trong giới tôn tặng nhiều mỹ danh nhất, để hàm chỉ tài năng – sở trường của bà như: ở làng dĩa nhựa bà là nữ hoàng vọng cổ, ở Sân khấu cải lương bà là đệ nhất đào thương, Nữ hoàng sầu mộng, Sầu nữ Út Bạch Lan, Sầu nữ liêu trai, Vương nữ Sương Chiều... Bà đã qua đời lúc 23 giờ ngày 03.11.2016

Bài vọng cổ ‘Dưới Bóng Thùy Dương’

Bài vọng cổ ‘Dưới Bóng Thùy Dương’

Ðầu thập niên 1960 hãng dĩa hát Việt Hải thu thanh tiếng ca Minh Cảnh, phát hành dĩa vọng cổ sáu câu “Dưới Bóng Thùy Dương” của soạn giả Viễn Châu. Ðồng thời cuốn bài ca nhỏ cũng được in ấn phát hành phổ biến cùng khắp. Nhờ đó mà dân đờn ca tài tử có thêm một bài vọng cổ sáu câu đưa vào sinh hoạt.


Các tin khác


 

Thảo Luận

16/06/2017
01/06/2017
01/06/2017
01/06/2017
26/05/2017
20/05/2017
05/05/2017
26/04/2017
18/04/2017